حسن بيگلرى
49
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
در تلاوت آن ، در سال 69 هجرى قمرى ابو الاسود دؤلى ( دؤل بضم دال و همزهء مفتوحه نام قبيله ايست ) كه از شاگردان و شيعيان حضرت مولى على عليه السّلام و علم نحو را از آنحضرت آموخته بود بدين منظور همت گماشت و تمام قرآن را حركت و اعراب گذارد . نامبرده درك محضر امام اول و دوم و سوم و چهارم را كرده و در سال 95 يا 99 قمرى در سن 85 سالگى چشم از جهان فرو بست . نقطه گذارى حروف قرآن مشهور است كه ابتكار نقطه گذارى و جدا نمودن حروف متشابه ( مانند ب - ت - ث ) و تشخيص آن از يكديگر ، در زمان عبد الملك بن مروان پنجمين خليفهء بنى اميّه صورت گرفته ليكن بطوريكه مورّخين متذكّر شدهاند از نقطهء نظر تشابه حروف ، محققا نقطهگذارى قبل از اسلام نيز در ميان اعراب معمول بوده و محتمل است بتدريج قسمت اعظم آن از بين رفته و فراموش گرديده و هنگام بعثت رسول اكرم يكسره متروك شده باشد و چون خواندن قرآن ، بدون نقطه مشكل بود و سبب اشتباه در قرائت ميگرديد ، در نيمهء دوم قرن اول هجرى قمرى در زمان خلافت عبد الملك بن مروان نقطه گذارى حروف قرآن بوسيلهء ابو الاسود دؤلى انجام گرفت و بقولى اين عمل توسط ( نصر بن عاصم ليثى بصرى ) و ( يحيى بن يعمر عدوانى بصرى قاضى خراسان ) كه از شاگردان ابو الاسود دؤلى بودند انجام يافت و از اين راه خدمت قابل ملاحظهاى صورت گرفت و سپس ابو حاتم سجستانى نحوى و قارى ايرانى ( متوفى 248 قمرى ) علامت تشديد ( ) را وضع و ابداع كرد و در قرآنها نگاشته شد و امروزه حركات و نقطه گذارى بعضى از قرآنهاى خطى و چاپى بقرائت نافع مدنى كه يكى از قرّاء سبعه است تدوين ميگردد و اكثر قرآنهائيكه در كشور ايران و مصر و عراق و هندوستان و پاكستان بطبع ميرسد . بقرائت حفص بن سليمان اسدى راوى عاصم كوفى است